زمینه و هدف: رادیوگرافی به عنوان یک وسیله کمکی ارزشمند در تشخیص بیماری های پریودنتال، تعیین پیش آگهی بیماری و ارزیابی نتیجه درمان مطرح می باشد. هدف از مطالعه حاضر مقایسه رادیوگرافی دیجیتال با معمولی در ارزیابی تحلیل افقی استخوان آلوئول و مقایسه این دو روش با روش جراحی بود.مواد و روش کار: در این مطالعه تشخیصی که در سال 1386 در دانشکده دندانپزشکی زاهدان انجام شد، تعداد 48 رادیوگرافی از 104 دندان مبتلا به بیماری پریودنتال و دارای تحلیل افقی استخوان آلوئول به روش دیجیتال و معمولی به دست آمد. عمق ضایعه داخل استخوانی (تحلیل افقی استخوان آلوئول) در روش دیجیتال با استفاده از آنالیز خطی رادیوویزیوگرافی (RVG) و در روش معمولی با کولیس محاسبه شد. همچنین در حین جراحی پریودنتال فاصله خطی CEJ تا کرست استخوان آلوئول توسط پروب مدرج اندازه گیری شد. اندازه های RVG) دیجیتال) و معمولی با اندازه های به دست آمده حین جراحی با استفاده از آزمون t زوجی مقایسه شدند و 05/P<0 معنی دار تلقی گردید.یافته ها: رادیوگرافی دیجیتال اندازه تحلیل افقی را نزدیک به بر آورد حین جراحی نشان داد. فاصله CEJ تا کرست استخوان آلوئول در رادیوگرافی دیجیتال برابر 47/1± 53/3 میلیمتر، در جراحی 58/1± 56/3 میلیمتر و در روش معمولی 47/1± 9/2 بود که اختلاف رادیوگرافی دیجیتال با برآورد حین جراحی از نظر آماری معنی دار نبود (P=0.42) ولی میانگین تحلیل افقی استخوان آلوئول به روش معمولی و جراحی اختلاف معنی داری داشتند .(P=0.001)نتیجه گیری: رادیوگرافی دیجیتال میزان از دست رفتن استخوان را با استفاده از مرجع CEJ نزدیک به اندازه به دست آمده از استاندراد طلایی (برآورد حین جراحی) گزارش می نماید و تفاوت معنی داری با آن ندارد. بنابراین به نظر می رسد استفاده از رادیوگرافی دیجیتال در ارزیابی تحلیل افقی استخوان آلوئول مناسب تر از رادیوگرافی معمولی باشد.

زمینه و هدف: اندازه گیری مستقیم استخوان حین جراحی، درست ترین روش ارزیابی میزان استخوان بازسازی شده در درمانهای رژنراتیو می باشد. این روش تهاجمی بوده و امکان آسیب رسیدن به بافتهای بازسازی شده در آن وجود دارد. هدف از مطالعه حاضر بررسی دقت Bone Probling (BP) به عنوان یک روش باارزش و معتبر غیرجراحی در ارزیابی کرست استخوان آلوئول و تعیین سطح استخوان می باشد. روش بررسی: در این مطالعه تحلیلی- مقایسه ای 22 مولر و پرمولر فک بالا در بیماران مبتلا به پریودنتیت مزمن که برای انجام جراحی پریودنتال انتخاب شده بودند شرکت داده شدند. برای اندازه گیری عمق استخوان (Bone Problin Depth: BPD) و نیز ارزیابی سطح استخوان هنگام جراحی (Surgical Bine Level: SBL) و برای هدایت صحیح پروب، یک استنت آکریلی برای هر نمونه ساخته شد. نواحی مزیال، دیستال و قسمتهای میانی باکال و پاتال تمام دندانها اندازه گیری گردید. یافته ها: اختلاف بین PBD و SBL در سطوح مختلف شامل: مزیوباکال، میدباکال، دیستوباکال و میدپالاتال به ترتیب 0.09±0.74 و 0.068±1.01 و 0.24±0.11 و 0.28±0.88 بود که این اختلاف از نظر آماری معنی دار نبوده است (P<0.05)، البته ضریب همبستگی مثبت آماری بین دو مرحله اندازه گیری در تمامی سطوح و نواحی وجود داشت. (r=0.97) نتیجه گیری: نتایج این مطالعه حاکی از آن است که بدون توجه به سطح پروب شده و نوع دندان و وجود Intrabony defects، یک اختلاف اندک بین PBD و SBL وجود دارد و PBD یک روش مطمئن برای تخمین میزان رژنریشن استخوان پس از درمان پریودنتال بوده و می تواند به جای روش تهاجمی SBL پروبینگ هنگام جراحی مورد استفاده قرار گیرد.

بیان مساله: یکی از دلایل جراحی دندان عقل نهفته فک پایین، تاثیر نهفتگی بر سلامت نسج پریودنشیوم مولر مجاور است که به دلیل تجمع پلاک، ایجاد التهاب حاد و مزمن، اثر مخرب دارد.هدف: در این مطالعه وضعیت پریودنشیوم دندان مجاور دندان نهفته، قبل و بعد از جراحی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.روش بررسی: در مرحله اول از بین افردی که به منظور جراحی دندان عقل نهفته به بخش جراحی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی علوم پزشکی تهران مراجعه کرده بودند، تعداد 30 نفر انتخاب شدند. این افرد فاقد بیماری سیستمیک بودند و دندان مولر مجاور آنها سالم بود. قبل از عمل، نسج پریودنشیوم مولر دوم مجاور، از نظر عمق پاکت ( در 7 نقطه) و سطح اتصال لثه (در 3 نقطه) مورد بررسی قرار گرفت. رادیوگرافی پری اپیکال مطابق استانداردهای موجود و به طور یکسان و مرتب برای تمام بیماران انجام گرفت؛ سپس تمام اقدامات فوق سه ماه بعد تکرار شد. یافته ها با استفاده از آزمون آماری Paired t مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها: یافته های این بررسی اختلاف معنی داری را بین عمق پاکت قبل و بعد از عمل نشان داد؛ به عبارت دیگر عمق پاکت بعد از عمل کاهش یافت؛ بررسی اختلاف بین سطح اتصال لثه قبل و بعد از عمل، نشان دهنده کاهش سطح اتصال لثه بعد از عمل بود؛ همچنین ضایعه داخل استخوان آلوئول بعد از عمل بهبود نشان داد.نتیجه گیری: با توجه به محدودیت های این مطالعه، جراحی دندان عقل نهفته جهت پیشگیری از ایجاد مشکلات پریودنتال برای دندان مولر مجاور توصیه می شود.

مقدمه: به دنبال کشیدن دندان ها ریج آلوئولار تحلیل میرود وباعث عدم کفایت حجم استخوان برای کاشت ایمپلنت می شود. هدف این مطالعه ارزیابی هیستومورفومتریک تاثیر Bio-oss (یک زنوگرفت مشتق از استخوان گاو) و Cerasorb (یک فسفات کلسیم سنتتیک) در پیشگیری یا کاهش تحلیل ریج آلوئولار به دنبال کشیدن دندان و مقایسه آن با ساکت دندان بدون ماده به عنوان کنترل در یک مدل حیوانی (سگ) بود. مواد و روش ها: در این مطالعه حیوانی از 5 قلاده سگ 3-2 ساله سالم و بالغ، با نژاد یکسان استفاده شد. دندان های پرمولر دوم و سوم فک پائین سگ ها پس از تهیه فلپ درآورده شد، 13 حفره به عنوان کنترل بدون قرار دادن ماده و بقیه حفرات با استقرار (n=10) Bio-oss یا (n=10) Cerasorb به عنوان مورد، در نظر گرفته شدند. قبل از استقرار مواد یک قالب آلژینات از حفرات خالی تهیه شد و کست حاصل از آن به عنوان یک ایندکس اولیه برای اندازه گیری های بعدی بکار رفت. پس از 6 ماه از جراحی تمام حفرات گروه کنترل و گروه های مورد بدون هیچ مشکلی، ترمیم شدند. بعد از گذشت 6 ماه سگ ها قربانی شدند و قالب گیری ثانویه از فک سگ ها به عمل آمد. نتایج مورفومتریک از نظر میزان تغییرات ارتفاع عمودی کرست باکال و لینگوال و تغییرات عرض ریج از روی کست ها به دست آمد و با آزمون های ANOVA و Kruskal-wallis به ترتیب مورد آنالیز قرار گرفتند. بررسی های هیستولوژیک شامل ارزیابی کیفیت استخوان بدست آمده و بررسی حضور بقایای بیومتریال جذب نشده بود. یافته ها: میانگین تحلیل کرست باکال و میانگین تحلیل کرست لینگوال و تغییرات عرض ریج در گروه کنترل با گروه های مورد اختلاف آماری معنی داری نداشت. بررسی هیستولوژیک نشان داد در تمام سه گروه کورتکس استخوانی باکال نازک تر و دارای دانسیتی کمتری از سمت لینگوال بود. ارتشاح سلول های التهابی بسیار کم بود و در کل ظاهر هیستولوژیک در هر سه گروه استخوان لاملار نرمال بود. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که تحلیل افقی و عمودی ریج آلوئولار پس از کشیدن دندان در سه گروه حتی در محل های کنترل حداقل بود.

مقدمه: در میان روش های مختلف بازسازی نقایص موضعی استخوان، GBR (Guided Bone Regeneration) بهترین انتخاب بوده است. رگ سازی و فرآورده خونی جهت دستیابی به GBR مهم هستند و معمولا از عروق خونی موجود در استخوان ایجاد می شود. مطالعات حیوانی تاثیر دکورتیکاسیون بر بهبود نتایج GBR را یکسان گزارش نکرده اند. مطالعه مقدماتی حاضر با هدف ارزیابی موفقیت بازسازی استخوان با عمل دکورتیکاسیون استخوان و بدون آن انجام شد.مواد و روش ها: در یک مطالعه Quasi experimental (مقدماتی) از بین بیماران 50-30 ساله، 8 ناحیه بی دندانی از فک پایین که ارتفاع استخوان کافی و ضخامت باکولینگوالی ناکافی داشتند، جهت بازسازی قبل از جراحی ایمپلنت انتخاب شدند. طی جراحی مرحله اول ضخامت ریج استخوانی در فواصل 2 و 5 میلی متری کرست اندازه گیری شد. بازسازی با روش GBR بدون دکورتیکاسیون دیواره استخوانی باکال (جز در سه مورد از نمونه ها) انجام گردید. هفت ماه بعد، ضخامت ریج دوباره اندازه گیری و سپس بیوپسی انجام شد و پارامترهای بافت شناسی و هیستومورفومتری بررسی گردید. شاخص های توصیفی مطالعه و گزارش شد.یافته ها: در نواحی بدون دکورتیکاسیون در فاصله 2 و 5 میلی متری از کرست، میانگین افزایش عرض بالینی ریج به ترتیب 0.05±0.2 و 0.03±0.6 میلی متر بود در صورتی که برای نواحی با دکورتیکاسیون به طور میانگین 0.24±0.33 و 0.50±2.50 میلی متر بود. در همه موارد تماس مستقیم زنوگرفت و استخوان تازه تشکیل شده نمای غالب بود.نتیجه گیری: با توجه به محدودیت های مطالعه حاضر، انجام دکورتیکاسیون قبل از بازسازی افقی به روش GBR در فک پایین نتایج بهتری از نظر بازسازی استخوان فراهم می کند.

مقدمه: هدف این مطالعه بررسی تاثیر مدت زمان کشیدن دندان بر زاویه باکولینگوالی استخوان آلوئول در ناحیه خلف مندیبل با استفاده از تصاویر CBCT بود. مواد و روش ها: تصاویرCBCT مربوط به 56 بیمار دانشکده دندانپزشکی همدان جمع آوری گردید. بیماران به وسیله دستگاه New Tom3G مورد اسکن قرار گرفتند. بیماران به سه بازه زمانی شش ماه تا دو سال، دو تا پنج سال و بیشتر از پنج سال پس از کشیدن تقسیم شدند. توسط نرم افزار NNT، زاویه باکولینگوالی ریج در مقطع کراس سکشنال به ضخامت 1 میلی متر و فواصل 2 میلی متر در نواحی پره مولر دوم، مولر اول و مولر دوم در سمت دارای دندان و بی دندان اندازه گیری شد. اطلاعات وارد نرم افزار SPSS 22 شده و داده ها توسط آزمون t زوجی و رگرسیون مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: در ناحیه مولر دوم میزان تغییر زاویه ی باکولینگوالی در هیچ یک از بازه های زمانی بعد از کشیدن دندان معنادار نبود. در ناحیه مولر اول افزایش زاویه باکولینگوالی در بازه ی زمانی 6 ماه تا 2 سال و هم چنین بیش از 5 سال بعد از کشیدن دندان معنادار بود، در حالی که در بازه ی زمانی 5-2 سال این تغییرات نزدیک به معناداری بود. در ناحیه پره مولر دوم در بازه زمانی 6 ماه تا 2 سال و هم چنین 5-2 سال بعد از کشیدن تغییرات زاویه معنادار نبود، ولی در بازه ی زمانی بیش از 5 سال بعد از کشیدن دندان معنادار بود (05/0P<). نتیجه گیری: در ناحیه بی دندانی مولر دوم گذشت زمان تاثیر چندانی بر زاویه باکولینگوالی ندارد. در ناحیه مولر اول، کشیدن دندان موجب افزایش زاویه باکولینگوالی می شود. در ناحیه پره مولر دوم بعد از 5 سال از کشیدن دندان شاهد افزایش زاویه باکولینگوالی هستیم.

مقدمه: ارزیابی دقیق استخوان باقی مانده آلوئول به وسیله توموگرافی معمولی (Conventional tomography) در درمان ایمپلنت اهمیت دارد. هدف از این مطالعه بررسی دقت توموگرافی های معمولی اسپیرال در تخمین ارتفاع استخوان آلوئول در ناحیه خلف مندیبل بود.مواد و روش ها: در مطالعه تجربی حاضر تعداد 30 ناحیه بی دندانی در فک پایین بیماران انتخاب شد و توسط توموگرافی معمولی مورد ارزیابی قرار گرفت. ارتفاع استخوان باقی مانده در تصاویر توموگرافی اندازه گیری گردید. پس از قراردهی ایمپلنت از بیماران رادیوگرافی پانورامیک گرفته شد. ارتفاع استخوان باقی مانده روی رادیوگرافی پانورامیک اندازه گیری شد. ضریب بزرگ نمایی با مقایسه طول واقعی ایمپلنت و طول مشاهده شده در رادیوگرافی محاسبه شد. اثر بزرگ نمایی حذف گردید و داده های حاصل به عنوان استاندارد طلایی استفاده شد. داده ها توسط نرم افزار SPSS نسخه 15 و Paired T-test جهت مقایسه اندازه گیری های توموگرافیک با استاندارد طلایی بررسی شد (a=0.05).یافته ها:درمقایسه میانگین ارتفاع استخوان باقی مانده در توموگرافی معمولی اسپیرال (0.89±0.37 mm) با استاندارد طلایی (0.29±0.81 mm)، تفاوت آماری معنی دار وجود داشت (p value=0.03).نتیجه گیری: با توجه به محدودیت های مطالعه حاضر، دقت تصاویر حاصل از توموگرافی معمولی اسپیرال در مقایسه با ابعاد واقعی کمتر است.

سابقه و هدف: کاهش حجم ریج آلوئولار پس از خارج کردن دندان را می توان با مراحل حفظ ریج و کاربرد مواد پیوندی به حداقل رساند. هدف این مطالعه مقایسهOSSEO+  (آلوگرفت ساخت IMTEC آمریکا) با CenoBone (آلوگرفت ساخت همانندساز بافت کیش) بر میزان حفظ و استخوان سازی ریج آلوئول پس از کشیدن دندان است.مواد و روش ها: مطالعه با طراحی کارآزمایی بالینی دوسوکور روی 20 بیمارانجام شد که در دو گروه 10 تایی از نظر سن، جنس، فک مورد درمان و مصرف سیگار همسان سازی شدند. تاثیر هر ماده از نظر بالینی و هیستولوژی بررسی شد. عرض و ارتفاع ریج آلوئول بلافاصله پس از کشیدن دندان و سه ماه بعد در زمان قرار دادن ایمپلنت اندازه گیری شد. بررسی هیستولوژیک نمونه های استخوان به دست آمده در زمان قراردادن ایمپلنت ازنظراستخوان زنده، غیرزنده، ترابکولر، آمورف و تعداد استئوبلاست توسط میکروسکوپ نوری انجام شد. تغییرات شاخصهای دو گروه با استفاده از اماره Repeated Measure Anova مقایسه شد، تحلیل آماری شاخصهای استخوان سازی با آزمون t-test انجام شد.یافته ها: درهر دو گروه حداقل کاهش در ارتفاع و عرض ریج آلوئول مشاهده شدکه در دو گروه تفاوت معناداری نداشت. میزان استخوان های زنده، غیر زنده، ترابکولر و آمورف در دو گروه تفاوت معناداری نداشت. میزان استئوبلاست در گروه CenoBone به طور معناداری بالاتر بود (1.57±6.98) در مقابل (1.56±4.88) .(P<0.05)نتیجه گیری: هر دو ماده از نظر حفظ عرض و ارتفاع ریج آلوئول مشابه اند. میزان استخوانهای زنده، غیرزنده، ترابکولر و آمورف دو گروه مشابه است. تعداد استئوبلاست ها در گروه CenoBone بالاتر بود. می توان گفت بنابر یافته های حاضر، نمونه خارجی نسبت به نمونه ایرانی ارجحیت قابل توجهی ندارد.